सुशिक्षित, उच्चशिक्षित आणि सुस्थितीत पोहचलेल्या पालकांची तिसरी पिढी आता देशात आहे. या पालकांकडून मुलांना शिक्षण देताना आवश्यक ती सर्व खबरदारी घेतली जात आहे. त्यात एक खबरदारी आहे आपल्या लहान मुलांना शिकवताना त्यांच्या आगामी काळात ‘वित्तीय साक्षरते’चे (फिनॅन्शियल लिटरसी) संस्कार त्यांच्यावर करणे, म्हणजेच त्यांना ‘अर्थसाक्षर’ बनविणे. याचाच एक भाग आहे लहान मुलांच्या नावाने बँक खाते उघडणे. आताची लहान मुलांची पिढी लवकरच कम्प्युटर शिकते व तिला वित्तीय जगतातील गुंतागुतींचा लहान वयातच चांगला परिचय होईल. बँक अकाउन्ट उघडून देऊन लहान वयातच मुलांना पैशाच्या व्यवहारांशी परिचय करून देता येईल व त्यांचे सक्षमीकरण (‘एम्पॉवरमेन्ट’) करता येईल.

आतापर्यंत मुलांच्या नावांनी उघडल्या जाणाऱ्या बँक खात्यांवर बरेच निर्बंध होते. अज्ञान (मायनर) मुलांना स्वतंत्रपणे बँक खात्यांवर व्यवहार करता येत नव्हते. चेकवरही प्रौढाची, पालकाची स्वाक्षरी लागत असे. आता रिझर्व्ह बँकेने हे कडकनियम शिथील केले आहेत. लहान मुलांच्या नावे बँक खाती उघडण्यासाठी असलेली वयाची अट शिथिल करण्यात आल्यामुळे मुलांसाठी बँका विविध योजना (‘बँकिंग प्रॉडक्ट्स’) आणतील. खासगी क्षेत्रातील आयएनजी वैश्य बँकेने आताच १४ ते १७ वयोगटातील मुलांसाठी ‘आयएनजी झिंग सेव्हिंग अकाउन्ट’ आणले आहे. ही बँक मुलांना ‘डेबिट कार्ड’, चेकबुक, इन्टरनेटच्या, मोबाइल फोनच्या माध्यमातून बँक खात्यावर व्यवहार करण्याची मुभा या सेवा अपलब्ध केल्या आहेत.

पण, अज्ञान मुलाच्या नावे बँक खाते उघडणे योग्य ठरेल का, असा प्रश्न काही पालक विचारतील. काही खासगी बँकांनी केलेल्या संशोधनातून निघालेल्या निष्कर्षाअनुसार या प्रश्नाचे उत्तर ‘होय’ असे देता येईल. ‘माझ्या बँक खात्यात माझे पैसे आहेत’ अशी भावना मुलाच्या मनात निर्माण होईल. त्याला काही खरेदी करावयाची असेल तेव्हा आपल्याजवळ किती पैसे आहेत, ते पुरतील का, की आणखी साठेपर्यंत थांबावे, असा विचार मुलगा करू लागेल. यातून पैसे जपून, सांभाळून करण्याची वृत्ती, सवय त्याच्यात बाणविता येईल.

पण यातून आपत्कालीन स्थिती येऊ नये याच दक्षता पालकांनाच घ्यायला हवी हेही निश्चित !!

अभिप्राय द्या!

Close Menu